
Goja e thatë (kserostomia)

Fizioterapia dhe Artriti Reumatoid
Nëse jeni një nga ata njerëz që dëshirojnë kafe në çdo kohë të ditës, ky informacion evidenton kohën më të mirë për ta bërë këtë dhe për të shmangur dëmtimin e shëndetit tuaj.
Për ata prej nesh që e duan kafenë, nuk ka rëndësi se në cilën orë të ditës na ofrohet një e tillë, pasi shumicën e kohës themi “po”. Qoftë për mëngjes, në mes të mëngjesit, pas drekës apo pasdite, mbasi kafja është një nga pijet më të njohura që duam dhe konsumojmë më shumë. Dhe kjo ndodh jo vetëm në Shqipëri, por edhe në shumë vende të tjera të Europës dhe të botës. Kështu p.sh. në Spanjë, sipas të dhënave më të fundit (2022–2023) nga Shoqata Spanjolle e Kafesë (AECafé), çdo spanjoll konsumon 4.12 kg kafe në vit, që është ekuivalente me pirjen e më shumë se 500 filxhanëve.
Është e rëndësishme t’u kushtojmë vëmendje studimeve dhe kërkimeve dhe jo disa rekomandimeve të mediave sociale që sugjerojnë shpjegime kundërproduktive. Një pikë tjetër kyçe për t’u mbajtur mend është se “duhet të jetë e pjekur natyrshëm (kurrë e papjekur mirë ose e përzier)”.
Kafja mund të jetë e mirë për zemrën, por me masë dhe në varësi të individit.
Si ndikon kafja në zemër:
• Kafja ka treguar efekte të dobishme në zemër, “siç është ulja e rrezikut të diabetit, përmirësimi i humbjes së peshës dhe përmirësimi i shëndetit kardiovaskular falë efektit të saj të fuqishëm antioksidues”. Kafja është e pasur me antioksidantë që ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi.
• Mund të ulë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare. Studimet kanë treguar se konsumi i moderuar i kafesë (2–3 filxhanë në ditë) lidhet me ulje të rrezikut të infarktit, të aritmive dhe të insuficiencës kardiake.
• Përmirëson metabolizmin dhe ndihmon në përqendrim.
Por duhet pasur kujdes sepse:
• Kafeina mund të rrisë përkohësisht tensionin e gjakut, sidomos te ata që nuk janë mësuar me të ose kanë hipertension.
• Konsumi i tepërt (mbi 4–5 filxhanë në ditë) mund të shkaktojë takikardi, pagjumësi, nervozizëm ose probleme me ritmin e zemrës.
⚠️ Shmangeni:
• Kafenë herët në mëngjes (menjëherë pas zgjimit)
• Kafenë pas orës 3–4 pasdite, pasi mund të ndikojë në gjumin e natës
Kur është ora më e mirë për të pirë kafe?
“Ora kur pini kafe mund të ndikojë në funksionimin e zemrës.”
Rezultatet e studimeve sugjerojnë se ata që pinë kafe vetëm në mëngjes kanë një jetëgjatësi më të lartë dhe një shans më të ulët për të pësuar një atak në zemër. Për më tepër, ajo zvogëlon rrezikun e vdekjes nga sëmundjet kardiovaskulare deri në 31% dhe rrezikun e vdekjes së parakohshme me 17%. Kardiologët theksojnë se “nëse e pini gjatë gjithë ditës… përfitimet zhduken.”
Trupi ka një cikël natyror hormonal të quajtur cirkadian, që ndikon në nivelet e kortizolit, hormonit të zgjimit. Kortizoli është më i lartë në mëngjes – dhe kafja në këtë moment ka më pak efekt stimulues dhe, ndonjëherë, shkakton më shumë stres për trupin. Prandaj, ora e ditës kur pimë kafe është thelbësore, pasi duket se pirja e saj në pasdite ose në mbrëmje mund të prishë ritmin tonë cirkadian. Kjo, nga ana tjetër, ndikon në hormone të tilla si melatonina dhe kortizoli, të cilat mund të rrisin rrezikun e inflamacionit dhe të ngrenë presionin e gjakut.
Ora më e mirë për të pirë kafe është:
• Mes orës 9:30 – 11:30 paradite
• Ose 1:00 – 3:00 pasdite, nëse ndiheni të lodhur pas drekës
Rekomandim i përgjithshëm për pirjen e kafesë:
• Sasia ideale është 1–3 filxhanë në ditë për shumicën e njerëzve
• Zgjidhni kafe pa shumë sheqer apo krem, për të ruajtur përfitimet e saj
Nëse keni probleme me tensionin, zemrën ose gjumin – është mirë të bisedoni me një mjek për sasinë e përshtatshme për ju.
Fjalë kyçe: kafeja, efektet e kafesë, zemra dhe pirja e kafesë, kortizoli



